Kort is het nieuwe lang

Er was een tijd dat men struikelde over de hitseries in de Verenigde Staten. Lost, 24, The Sopranos, Six Feet Under, Sex and the City, Prison Break, Greys Anatomy, Desperate Housewives en ga zo maar door. Steeds grotere sterren namen (al dan niet tijdelijk) een kijkje in televisieland. Illustrerend voor het succes was de strijd tussen kijkcijferkanonnen CSI en Greys Anatomy die dik in de 20 miljoen kijkers scoorden op een avond dat FOX ruim 20 miljoen kijkers scoorde met House en zelfs 30 miljoen kijkers met American Idol. Seizoenen werden steeds langer en nieuwe series werden gelijk voor een heel seizoen aangekocht. Het ging goed in televisieland.

Reclame, reclame en nog meer reclame
De televisie heeft simpelweg maar 1 bestaansrecht. Net zo goed als elk bedrijf (non-profit organisaties daargelaten) bestaat om winst te maken bestaat het kleine scherm er alleen voor de reclames. Ik heb het al vaker gezegd maar als zenders torenhoge kijkcijfers zouden kunnen scoren met het 24 uur per dag uitzenden van reclame zouden ze dat zonder enige twijfel doen. De televisiebazen kunnen wel doen alsof ze ook kijken naar de kwaliteit van hun content en dat ze zich willen onderscheiden en dergelijke maar de kijkcijfers zijn alles voor die bedrijven. Want hoe meer kijkcijfers hoe meer geld ze kunnen vragen van adverteerders; en hoe meer geld van adverteerders, hoe groter de winst. Daar zenders als FOX, CBS en ABC absoluut geen filantropische instellingen zijn doen ze het toch echt voor de winst.

Meer afleveringen is meer winst
Het uitbrengen van een nieuwe serie blijft toch een beetje een gok. Hoe spannend de premisse ook is en hoe bekend de acteur die de hoofdrol speelt ook mag zijn. Er is geen enkele garantie dat het televisiekijkend publiek in groten getale naar een programma gaat kijken. Elke keer als er een nieuwe peperdure serie op de buis verschijnt, neemt de zender die erachter zit een risico. Het is weliswaar een aanvaardbaar risico maar desalniettemin wel een risico. Vandaar dat in die dagen dat de kijkcijfers bleven stijgen zenderbonzen er alles aan deden om hun topseries zolang mogelijk op de buis te laten. Een seizoen van een serie bestaat gemiddeld uit 20 afleveringen. In die tijd schoven de meest populaire series stukje bij beetje steeds meer op naar de 30. Waarom risico nemen met een nieuwe serie terwijl je een bestaande en bewezen knaller een aantal weken langer op de buis kunt houden?


En toen kwam de staking
Zoals de bekende uitspraak al zei: “Mo money, mo problems.” Er werd meer geld verdiend maar dat extra verdiende geld werd niet eerlijk verdeeld. De televisieproducenten en de schrijvers konden niet tot een nieuwe CAO komen en de Writers Guild of America besloot tot een staking over te gaan. Na 100 dagen kibbelen kwamen de beide partijen er eindelijk uit en werd alles langzaam maar zeker weer normaal. Tenminste…grotendeels

De schade
Na groei volgt automatisch een keer recessie, net zo goed als er na zonneschijn uiteindelijk altijd weer een regenbui valt. Ook in de Sahara. De hoogtijdagen van de televisiebranche zouden nooit voor eeuwig kunnen duren. Toch heeft de schrijversstaking wel schade achtergelaten. De kijkcijfers zijn aantoonbaar gedaald na de werkonderbreking en veel series kwamen ook kwalitatief minder sterk terug na de gedwongen pauze. Als de periode voor de staking als een gouden (of zilveren) periode voor de Amerikaanse televisie-industrie genoemd kan worden markeert de staking zonder enige twijfel het einde van die periode.


Less is more
Een televisieseizoen bestaat gemiddeld zoals eerder gezegd uit ruim 20 afleveringen. 24 afleveringen is een heel normaal aantal. Betaalzender HBO kiest er al erg lang voor om voor ruim 10 afleveringen te kiezen. Waar normale series 24 afleveringen van circa 42 minuten hebben in een seizoen hebben is het bij HBO vaak 12 afleveringen van ruim 52 minuten. Die ruim 10 minuten extra zorgt ervoor dat er net even wat meer de diepte in kan worden gegaan. Maar die ruim 10 afleveringen minder voorkomen een ander probleem.

Het seizoen begint in september en loopt af in mei. Om een serie het hele seizoen op de buis te krijgen moet er dan dus een pauze (hiatus) worden ingelast. Het komt vaak voor dat een serie minder sterk terug komt qua kijkcijfers na een dergelijke onderbreking. Fans zijn nog steeds boos op CBS omdat Jericho nooit meer herstelde na een uitzonderlijk lange hiatus. De makers van 24 gingen dit tegen door de 24 afleveringen er onafgebroken doorheen te jagen. Dat is commercieel gezien minder interessant maar het kwam de kijkcijfers en vooral de gemoedstoestand van de fans wel ten goede. Het is echter vrijwel onmogelijk om een serie die in september begint onafgebroken uit te zenden zeker als je wil dat de serie in mei afloopt. De dalende kijkcijfers maakt zenders een stuk voorzichtiger.

13 is het nieuwe geluksnummer
Al de bovengenoemde afwegingen hebben ervoor gezorgd dat er veel maatregelen genomen worden. De meeste nieuwe series worden niet gelijk voor een heel seizoen aangekocht maar voor een half seizoen en soms zelfs voor slechts een aantal afleveringen. En steeds meer series worden uitgezonden via het HBO formaat. 13 afleveringen per seizoen, zoveel mogelijk onafgebroken uitgezonden. Bij seizoenen van 24 afleveringen is het zeldzaam dat er geen slechte afleveringen tussen zitten. Omdat geld een schaars goed is heeft bijna elke serie filler episodes. Minder afleveringen betekent ook minder tijd om het verhaal te vertellen maar vaak ook kwalitatief hoogstaandere afleveringen en bijna altijd een constanter niveau. Het is geen garantie voor succes en er zijn absoluut wel series die 24 afleveringen lang interessant kunnen zijn maar less kan gewoon echt wel more zijn.


Even less is even more?
In Engeland gaan ze nog een stapje verder. Kortere seizoenen zijn daar al jaar en dag heel erg normaal. Law & Order UK heeft seizoenen van 6 afleveringen en Sherlock Holmes zelfs 3 (hele lange) afleveringen per seizoen. Tegen dusdanig korte seizoenen wordt raar aangekeken vanuit de Verenigde Staten. Als een serie niet voor 12 afleveringen interessant kan zijn is het de investering niet waard. Die kortere series van onze westerburen hebben vaak 2 seizoenen binnen een Amerikaans seizoen dus op zich valt het allemaal wel mee. Feit is dat de gouden tijd voorbij is en de wereld zit in een economische recessie. Meer dan ooit staan budgetten onder druk en er wordt alles aan gedaan om een zo groot mogelijk succes te behalen met zo min mogelijk geld. Series als Homeland, Boardwalk Empire, Game of Thrones en Mad Men bewijzen dat less absoluut more kan zijn. Zolang we maar niet overdrijven…