American Idol, X-Factor, Dancing With The Stars, Survivor, The Voice, Jersey Shore, Oh Oh Cherso, Echte Meiden In De Jungle en ga zo maar door. Dat is een greep uit de programmering van Nederlandse en Amerikaanse televisie. Op het witte doek verschijnen bijna geen originele films meer en op televisie is alles reality. Is er nog wel behoefte een scripted (geschreven) programmering?
Reclame
Ondanks dat we graag anders zouden willen geloven heeft de televisie maar 1 ding wat het bestaansrecht geeft: reclame! Als omroepen gigantisch hoge kijkcijfers zouden kunnen scoren met het 24 uur per dag uitzenden van reclame zouden ze het niet alleen doen, maar het ook nog verplicht zijn om te doen ook. Elke omroepbaas die het niet zo doen zou per direct een enkeltje psychiatrische kliniek in ontvangst moeten nemen. De strijd om de kijker is er dus alleen maar om reclametijd zo duur mogelijk te kunnen verkopen. Omroepen betalen daarom hun programmadirecteurs vorstelijke salarissen om een (niet bijzonder gevarieerde) programmering richting het trouwe beeldbuiskijkende publiek te zenden. Het liefst geeft de programmadirecteur zo min mogelijk geld uit maar heeft hij natuurlijk wel graag enorme kijkcijfers. Dus ook in televisieland is het vaak: goed gejat…
Het wonder van Reality
Een kijkje in de top 20 programma’s van de Amerikaanse televisie van afgelopen seizoen geeft een duidelijk beeld.
1. American Idol – Wednesday
2. American Idol – Thursday
3. Dancing With The Stars
4. Monday Night Football
5. Dancing With The Stars – Results
6. NCIS
7. Sunday Night NFL – Pre-kick
8. NCIS: Los Angeles
9. America’s Got Talent – Tuesday
10. The Mentalist
11. America’s Got Talent – Wednesday
12. Survivor: Nicaragua
13. The Voice
14. Criminal Minds
15. Survivor: Redemption Island
16. CSI
17. 60 Minutes
18. The Big Bang Theory
19. The OT
20. Two And A Half Men
Van deze top 20 is maar liefst de helft in te delen in het genre reality. Dat is erg veel. Als je een stapje verder gaat dan zie je dat er uit de top 20 slechts 7 geschreven series bij zitten. Dat is lange tijd anders geweest. Big Brother was een rage en het zette reality weer op de kaart. Toen die rage zijn einde naderde waren er mensen die beweerden dat realitytelevisie iets van de verleden tijd was. Niets bleek minder waar. Sterker nog, het genre is nog nooit zo dominant geweest en Big Brother is in Amerika nog steeds een relatief goed bekeken programma.
De kracht van reality
Reality is de ultieme guilty pleasure. Niemand kijkt naar American Idol maar de kijkcijfers zijn zo belachelijk goed dat ze in Amerika komend seizoen pas overgaan op X-Factor. Ook kraakt iedereen in Amerika Jersey Shore af en maakt iedereen de Nep-Italiaanse-nep-zongebruinde-zelfgekarikatureerde-pseudosterren belachelijk en toch debuteerde het 4e seizoen van de realityserie met dik 4 miljoen kijkers (wat erg veel is voor een zonder als MTV). Voor Big Brother was reality nog niet echt een geaccepteerd genre maar de grootste Amerikaanse televisieawards hebben al jaren maar liefst 3 categorieën voor het genre reality (Outstanding Reality Program, Outstanding Reality-Competition Program, Outstanding host for a Reality or Reality-Competition Program).
Waarom omroepen blij zijn met reality is erg duidelijk. Het kost relatief weinig geld, nog minder creativiteit en kijkers kunnen er geen genoeg van krijgen. Het enige dat ze moeten doen is de kijkers af en toe het idee geven dat ze naar iets nieuws kijken. Wij als trouw televisiekijkend publiek trappen daar keer op keer in. Waarom we maar naar hetzelfde keer op keer herkauwde concept blijven kijken is een veel groter raadsel. Om daar achter te komen moeten we terug naar het begin van het zowel gehate als geliefde genre. Velen denken dat het allemaal begon bij Big Brother. Maar we moeten eigenlijk nog veel verder terug. Terug naar de moeder van alle (moderne) realityprogrammering: Survivor. Dat programma begon in 1992 (!) aan haar tour de force en er kijken nog steeds miljoenen mensen naar.
Het succes van programma’s als Jersey Shore, Oh Oh Cherso en het nieuwbakken Holland in de Hood stemt de doemdenkers niet gerust. Is film –en televisieland daadwerkelijk creatief bankroet?
