Schrijven is een vak. Iets dat je moet leren en iets waar je meters voor moet maken om het goed te kunnen. Uiteraard heb je natuurtalenten. Mensen die geboren zijn met een overvloed aan rauw talent. Dat is iets dat aangeboren is. Anderen hebben wat minder talent maar bereiken door het veel te doen een acceptabel niveau. Of je nou een goede schrijver bent of niet, het schrijven van grote stukken als een boek of een scenario voor een speelfilm vergt niet alleen kunde maar minimaal net zoveel discipline. Er zijn heel wat mensen die beginnen met schrijven maar er zijn er al een stuk minder die (regelmatig) iets afmaken. Discipline. Dat klinkt heel logisch. Maar een schrijver is ook afhankelijk van inspiratie. Het is lastig schrijven als je je niet geïnspireerd voelt. Elke schrijver heeft daarmee te maken. Ik verdeel schrijvers daarom eigenlijk altijd in drie groepen. Er is eigenlijk geen ‘goede’ of ‘verkeerde’ groep om deel van uit te maken. Niet iedereen kan het echter permiteren om in de ene groep te zittten of in de andere.
Groep 1: De-Stephen-King-types
Stephen King is een wereldberoemde schrijver. Er zullen denk ik weinig mensen zijn die, al dan niet bewust, in aanraking zijn gekomen met werk van deze overijverige schrijver. Hij heeft inmiddels 49 boeken gepubliceerd en er zijn heel wat boeken verfilmd van de eigenzinnige Amerikaan. Iemand die 49 boeken kan schrijven moet haast wel een ijzersterke discipline hebben. En je raadt het al, dat heeft hij ook.
De heer King is een uitgesproken man. Zo gelooft hij bijvoorbeeld niet in boeken over schrijven. Hij heeft er veel gelezen maar je hebt er simpelweg niets aan. Er is slechts een enkel boek over hoe je een boek moet schrijven die hij bij hoge uitzondering aanraadt. Over zijn beroep is hij eigenlijk even resoluut en nuchter als dat hij simpel is. Als schrijver zijnde is schrijven je werk. Het is dus je werk om ’s ochtend je laptop open te klappen om 9.00 uur en het om 17.00 uur weer dicht te klappen. Zo simpel is het. Hij heeft weinig begrip voor schrijvers die zeggen dat ze alleen kunnen schrijven als ze geïnspireerd zijn. Niet piepen maar gewoon schrijven. Met je vak bezig zijn is natuurlijk niet alleen het schrijven zelf. Als je echt geen inspiratie hebt kun je natuurlijk research doen, met voorgeschiedenis bezig zijn, stambomen bedenken etc. Wanneer je in de ochtend je laptop openklapt kun je op duizend en één manieren bezig zijn met je verhaal. Uiteindelijk zul je, door op een andere manier met je verhaal bezig te zijn, alsnog met het echte schrijven zelf bezig gaan. Je zult je verbazen over hoeveel je om 17.00 uur al gedaan hebt terwijl het er misschien zo laat als 14.00 uur nog niet naar uitzag.
Elke dag met je werk bezig zijn is van groot belang. Doe je dit niet, dan neem je je werk niet serieus genoeg. Schrijven is een voorrecht maar het is niet iets magisch. Een mooi beroep is het zeker wel maar je moet er wel pragmatisch mee om kunnen gaan. Een mooie quote van Stephen King waar ik het gloeiend mee eens ben: “If you don't have the time to read, you don't have the time or the tools to write.”
Groep 3: De-George R.R. Martin-types
George R.R. Martin is het meesterbrein achter A Song of Ice and Fire. Hij is al eens omschrijven als de Amerikaanse Tolkien en zijn beroemde fantasiereeks wordt door steeds meer mensen beschreven als beter dan Lord of the Rings. Ondanks dat het heiligschennis is om zoiets te roepen zit ik zelf ook in dat kamp. A Song of Ice and Fire is door de jaren heen mateloos populair geworden. Alle 5 boeken die tot nu toe gepubliceerd zijn, hebben op nummer 1 gestaan op de bestsellerlijst en na het uitkomen van de serie Game of Thrones op HBO is de boekenreeks nog populairder geworden. Martin heeft echter ook andere boeken geschreven en heeft zijn sporen ook verdiend met het schrijven voor televisie. Maar A Song of Ice and fire is overduidelijk zijn magnus opus.
Martin behoort tot een bijzonder type schrijvers. Hij is het type dat alleen onder ideale omstandigheden kan schrijven. Zijn populariteit en drukke schema zorgen er helaas voor dat hij maar een klein deel van het jaar in die ideale omstandigheden verkeert en gezien het feit dat hij eindeloos kan herschrijven wordt die korte tijd vaak niet optimaal benut. Tenminste, vanuit het oogpunt van ons fans. Martin kan alleen schrijven als het NFL-seizoen voorbij is en hij thuis is en in zin favoriete stoel zit. Dat klinkt misschien makkelijk maar dat is het verre van. Martin wordt belachelijk veel gevraagd om op evenementen te verschijnen, schrijft (helaas) ook andere boeken en is ook betrokken bij de serie gebaseerd op zijn beroemde boekenreeks. Hij zit dus zelden in zijn favoriete stoel. Het gevolg is dat boek 4 in 2005 pas uitkwam. Dat is 5 jaar na boek 4 en meerdere jaren later dan gepland. Boek 5 kwam pas in 2011 uit en ook dat boek was rijkelijk laat. Deze late publicaties hebben voor veel oproer gezorgd onder de fans en Martin heeft zich meerdere malen negatief uitgelaten over de aanhoudende kritiek. Hij laat zich onder geen beding opjagen. De reeks zal af zijn wanneer het af is.
Martin kan het natuurlijk veroorloven om zijn tijd te nemen. Zijn boeken gaan nog steeds als warme broodjes over de toonbank dus wachten de uitgeverijen wel op hem. Ze zouden gek zijn als ze dat niet zouden doen. Er zijn zat schrijvers die niet geloven in de methode van Martin en die het eigenlijk onzin vinden. En ik heb ook zeker wel goede boekenreeksen gelezen van schrijvers die binnen 5 jaar drie boeken eruit knallen. Het is dus wel mogelijk. Maar geen van die schrijvers, ook Stephen King niet, benaderen het niveau van Martin. Dus eigenlijk kun je Martin geen ongelijk geven. Maar ook Martin was sneller toen hij nog niet zo groot was. Dus als je gelooft in zijn manier van doen kun je daar maar beter aan beginnen als je al gearriveerd bent.
Groep 2: de middengroep
Dit is een ongedefinieerde middengroep. Schrijvers die een beetje van Martin hebben en een beetje van King. Schrijvers die niet geloven in keiharde deadlines, dagelijks schrijven en elk jaar een boek (of meer) afschrijven. Deze schrijvers geloven echter wel in regelmaat. Ze schrijven misschien niet elka dag maar zijn wel dagelijks met hun vak bezig en zetten op zijn minst elke week wel wat op papier. Deadlines zijn wellicht niet de grootste vriend van deze groep maar ze worden met enige regelmaat wel gehaald. Bij deze groep zijn boeken absoluut niet 5 jaar te laat.
Mijn groep
Ik heb zelf altijd gezegd dat inspiratie iets puurs is. Het is iets dat je absoluut niet kunt forceren. Dat moet je ook niet willen want je werk is altijd minder als je schrijft terwijl je niet het gevoel hebt om te schrijven. Daardoor kwam het bij mij altijd in spurten. Ik kon maandenlang niets schrijven om vervolgens in een kwestie van dagen praktisch niet achter mijn laptop vandaan te komen. Als je het op die manier doet zijn die momenten dat het eindelijk komt echt heerlijk. Dan ben je echt letterlijk in ‘the zone’ en ga je er helemaal in op. Het is helaas echter niet de meest productieve manier van schrijven en zodra er een uitgeverij in het spel is kom je er simpelweg niet mee weg.
Er is voor mij wel een verschil of ik creatief moet schrijven of niet. Het schrijven van artikelen, concepten en vergelijbare zaken gaat prima. Dat kan makkelijk dagelijks en daar hoef ik geen inspiratie voor te hebben. De enige vereiste is zin. Dat is soms al moeilijk genoeg. Maar voor boeken, scenarios, gedichten en zaken van dien aard is het voor mij toch lastiger. Ik heb dus lange tijd in groep 3 gezeten. En dat terwijl ik zeker niet in de positie zit dat ik me dat kan veroorloven. Ik ben nu al een eind op weg van groep 3 naar groep 2. Ik zit nu ergens halverwege. Het zal denk ik niet lang meer duren voordat ik me in groep 2 begeef. Het is mijn doel om mij uiteindelijk te nestelen tussen groep 2 en groep 1 in. Want een vast lid van groep 1 wil ik nooit worden. Daar geloof ik niet in. Tenminste, niet voor mijzelf. Dagelijks op mijn eigen manier met schrijven bezig zijn vind ik prima. Schrijven is mijn grootste passie. Maar 40 uur in de week schrijven gaat mij te ver. Ook al zou ik me het kunnen veroorloven. Dan zou ik het nog niet doen. Toch hoop ik stiekem dat Martin tijdelijk opschuift naar groep 1. Want dan krijgen we deze eeuw nog boek 6 en 7 van A Song of Ice and Fire en dat zou wel zo fijn zijn!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten